TÜKENMİŞLİK SENDROMU AİLE BİREYLERİNE DE BULAŞIYOR: "EVE GİRMEDEN ÖNCE ZİHNSEL BARİYER OLUŞTURUN"

Son yıllarda artan iş yükü, esnek çalışma saatleri nedeniyle iş ile özel yaşam arasındaki sınırların silikleşmesi ve sürekli ulaşılabilir olma baskısı, bireyleri tükenmişlik sendromu ile karşı karşıya bırakıyor. Sabahları bitkin uyanma, sürekli yetersizlik hissi ve fiziki yorgunlukla kendini gösteren süreç, müdahale edilmediğinde bağışıklık sisteminin zayıflamasından kalp-damar hastalıklarına, hafıza ve uyku problemlerinden mide-bağırsak rahatsızlıklarına kadar pek çok ciddi sağlık sorununu beraberinde getiriyor.

Depresyonla Karıştırılıyor, Gereksiz İlaç Kullanımını Artırıyor

10 Ekim Dünya Ruh Sağlığı Günü vesilesiyle değerlendirmelerde bulunan Acıbadem Fulya Hastanesi Psikiyatri Uzmanı Dr. Talat Sarıkavak, tükenmişliğin sıklıkla depresyonla karıştırıldığını belirtti. Bu durumun gereksiz antidepresan kullanımına yol açtığını hatırlatan Sarıkavak, kurumsal düzenlemelerin yanı sıra bireysel tedbirlerin de hayati önem taşıdığını vurguladı.

Tükenmişliğe Karşı Alınabilecek 4 Etkili Bireysel Önlem

Psikiyatri Uzmanı Dr. Talat Sarıkavak, tükenmişliğin ruhsal ve fiziksel yıkımlara yol açmasını engellemek adına uygulanabilecek 4 temel adımı şöyle sıraladı:

Size İyi Gelen Uğraşlar Edinin ve Gönüllü Olun

İş saatleri dışında farklı bir kimliğe bürünmek zihni tazeler. Düzenli yürüyüşler, okuma grupları veya el sanatları gibi bütçe gerektirmeyen hobilerin yanı sıra sivil toplum kuruluşlarında gönüllü görev almak, tükenmişlikte zedelenen "başarı ve işe yarama" duygusunu onararak güçlü bir psikolojik kalkan sağlar.

Ekran Maruziyetini Sınırlayın

Modern çağın getirdiği dijital yorgunluk, beynin sürekli alarm halinde kalmasına yol açarak stresle mücadele eden melatonin hormonunun salgılanmasını engeller. Özellikle akşam saatlerinde ekran kullanımını kısıtlamak ve biyolojik uyku ritmini korumak, bedenin yükünü hafifletir.

Stresi Yönetmeyi Öğrenin ve Destek Alın

Farkındalık (mindfulness) temelli stres azaltma teknikleri, beynin kaygı tepkilerini yatıştırarak anda kalmayı kolaylaştırır. Ancak olayları felaketleştirme, mükemmeliyetçilik ve sınır koyamama gibi köklü sorunların çözümü ve kalıcı dayanıklılık için psikoterapi desteği alınmalıdır.

İş Stresini Eve Taşımayın: "Bulaşıcı Risk"

Tükenmişlik tıpkı bulaşıcı bir hastalık gibi ev ortamına sıçrayarak eş ve çocukların da psikolojisini bozabilir. Araştırmalar, eve stres taşıyan bireylerin eşlerinde de performans düşüşü ve tükenmişlik görüldüğünü kanıtlıyor. Bu nedenle eve girmeden önce zihinsel bir bariyer oluşturmak, evde iş konularını kapatmak ve aile içi iletişimde işten psikolojik olarak kopmayı başarmak hem bireyi hem de aile bütünlüğünü korur.