"Merdiven Çıkarken Çabuk mu Yoruluyorsunuz?" – Vücudun Verdiği Sinsi Kalp Uyarısı!

Merdivenleri eskisine göre daha yavaş çıkmak, günün sonunda çabuk yorulmak veya kısa süreli çarpıntılar yaşamak çoğu zaman yaşa veya strese bağlanarak geçiştiriliyor. Memorial Bahçelievler Hastanesi Kalp ve Damar Cerrahisi Bölümü’nden Prof. Dr. Burak Onan, belirti vermeden sessizce ilerleyebilen kalp hastalıkları ve vücudun verdiği küçük ama kritik işaretler hakkında önemli uyarılarda bulundu.

Pek çok kişi daily yaşam temposunun düştüğünü fark etmeden asansörü daha sık kullanmaya, daha az yürümeye veya yorucu işlerden kaçınmaya başlar. Vücudun verdiği bu küçük sinyaller zamanla kanıksanır. Oysa kalp ve damar hastalıkları her zaman şiddetli bir göğüs ağrısı ya da belirgin nefes darlığı ile tablo vermeyebilir; kişi kendisini son derece sağlıklı hissederken bile damarlardaki sorunlar sessizce ilerliyor olabilir.

"Gizli Kalp Hastalığı" Tek Bir Hastalık Değil

Halk arasında sıkça kullanılan "gizli kalp hastalığı" kavramının tıpta tek bir hastalığı ifade etmediğini vurgulayan Prof. Dr. Burak Onan, bu tanımın belirgin şikâyete yol açmadan ilerleyen ya da küçük işaretleri fark edilmediği için geç tanı alan durumları kapsadığını belirtti.

Kalbi besleyen damarlardaki daralmalar, kapak hastalıkları, ritim bozuklukları ve ana damar (aort) genişlemelerinin uzun süre sessiz seyredebileceğini hatırlatan Onan; rutin sağlık taramalarında, ameliyat öncesi tetkiklerde ya da başka gerekçelerle yapılan görüntülemelerde bu durumun tesadüfen saptanabildiğini aktardı. Şikâyetin olmaması, kalbin tamamen sağlıklı olduğu anlamına gelmemektedir.

Kalp Bazen Küçük Değişikliklerle Sinyal Verir

Kalp hastalıklarının verdiği işaretlerin her zaman kolayca tanınamadığını söyleyen Prof. Dr. Burak Onan, dikkat edilmesi gereken durumları şöyle sıraladı:

• Efor Kapasitesinde Düşüş: Aynı mesafeyi yürümekte zorlanmak, günlük işleri daha sık mola vererek tamamlamak.

• Hafif Nefes Darlığı ve Baskı: Merdiven çıkarken kısa süreli nefes darlığı veya göğüste huzursuzluk hissi.

• Geçici Çarpıntı ve Baş Dönmesi: Zaman zaman tekrarlayan aralıklı ritim düzensizlikleri.

Önemli olanın tek bir yorgunluk anı değil, kişinin kendi normal yaşam düzenine göre ortaya çıkan kalıcı değişimler olduğunu belirten Onan, bu belirtilerin tekrarlaması durumunda mutlaka hekime başvurulması gerektiğini kaydetti.

Risk Faktörü Taşıyanlar Daha Dikkatli Olmalı

Prof. Dr. Burak Onan, ailesinde erken yaşta kalp hastalığı öyküsü bulunanlar, yüksek tansiyon, diyabet, yüksek kolesterol hastaları, sigara kullananlar ve sedanter (hareketsiz) yaşam sürenlerin daha yüksek risk altında olduğunu vurguladı.

Daha önce stent takılmış, ameliyat geçirmiş veya kapak sorunu tanısı almış kişilerin kendilerini iyi hissetseler dahi rutin kontrollerini aksatmaması gerektiğinin altını çizen Onan, bazı hastalıklarda tedavi zamanlamasının şikâyetlere göre değil, kalbin yapısındaki sessiz değişimlere göre belirlendiğini belirtti.

Kalp Kontrolleri Kişiye Özel Planlanmalı

Standart bir "check-up" paketi yerine kişinin yaşı, risk faktörleri ve aile öyküsüne göre kişiselleştirilmiş değerlendirmelerin yapılması gerektiğini ifade eden Prof. Dr. Burak Onan, sözlerini şöyle tamamladı:

"İlk değerlendirmede fiziki muayene, tansiyon ölçümü ve kan testleri yol göstericidir. Gerekli görüldüğü takdirde EKG, ekokardiyografi (EKO), efor testi, ritim holteri veya ileri görüntüleme yöntemlerine başvurulur. Asıl amaç herkese her testi yapmak değil, riskleri doğru belirleyip gerekli tetkiki doğru zamanda uygulamaktır. Ani gelişen şiddetli göğüs ağrısı, aniden başlayan nefes darlığı ve soğuk terleme gibi durumlarda ise vakit kaybetmeden acil tıbbi yardım alınmalıdır."