Erhan Erden SEyitgazi Belediye Başkan Adayı


Çini Motiflerindeki Kozmik Düzen: “Türk Sanatındaki Simetri, Doğal Kristal Yapılarla Birebir Örtüşüyor”

Çini Motiflerindeki Kozmik Düzen: “Türk Sanatındaki Simetri, Doğal Kristal Yapılarla Birebir Örtüşüyor”
Çini Motiflerindeki Kozmik Düzen: “Türk Sanatındaki Simetri, Doğal Kristal Yapılarla Birebir Örtüşüyor”
22 Kasım 2026 Pazar Okuma 249

Eskişehir Türk Ocağı tarafından düzenlenen Perşembe Sohbetleri kapsamında, Kültür ve Turizm Bakanlığı Somut Olmayan Kültürel Miras Taşıyıcısı Çini Sanatkârı Uzm. Mehtap Araz, “Türklerin Sanat Anlayışı ve Felsefesinin Türk Çini Sanatına Yansıması” başlıklı konferans verdi. Bozkır kültüründen Anadolu Selçuklu ve Osmanlı’ya uzanan estetik birikimi değerlendiren Araz, Türk çinisinin yalnızca dekoratif bir unsur değil, Türk medeniyet tasavvurunun toprağa ve ateşe mühürlenmiş felsefi bir ifadesi olduğunu vurguladı.

TÜRK ÇİNİ SANATININ FELSEFESİ ESKİŞEHİR TÜRK OCAĞI’NDA ELE ALINDI

Eskişehir Türk Ocağı tarafından geleneksel olarak düzenlenen Perşembe Sohbetleri kapsamında, T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Somut Olmayan Kültürel Miras Taşıyıcısı Çini Sanatkârı Uzm. Mehtap Araz konuk oldu. “Türklerin Sanat Anlayışı ve Felsefesinin Türk Çini Sanatına Yansıması” başlıklı konferansta Araz, Türk sanatının tarihsel köklerinden günümüzdeki sorunlarına kadar geniş bir perspektif sundu.

Bozkır kültüründen İslamiyet’in kabulüne, Avrasya üslubundan Anadolu’nun yerli mirasına uzanan süreçte Türklerin dünyayı algılayış biçiminin sanata yansıdığını belirten Mehtap Araz, göçebe yaşantının dinamizmi ve hayvan üslubunun Kavimler Göçü ile dünya sanatına aktarıldığını, İslamiyet’in benimsenmesiyle birlikte ise bu birikimin tasavvufi ve kozmik bir boyut kazandığını ifade etti.

UYGURLARDAN OSMANLI’YA KOZMOLOJİK ESTETİK VE KRİSTAL SİMETRİ

Uygurlara ait Karahoça buluntularından başlayarak Karahanlılar, Anadolu Selçukluları ve Osmanlı dönemlerinde mimariyle bütünleşen çini sanatının teknik ve felsefi derinliğine değinen Uzm. Mehtap Araz, şu değerlendirmelerde bulundu:

  • Doğal Kristal Yapılarla Örtüşen Simetri: Azerbaycanlı kristalografi bilgini Prof. Dr. Hudu Memmedov’un çalışmalarına atıfta bulunan Araz, Türk sanatındaki geometrik ve bitkisel motiflerin çizim mantığının doğal kristal yapılardaki simetri kanunlarıyla birebir örtüştüğünü aktardı. Motiflerin arka plansız, sonsuzluk ve simetri hissi veren kurgusunun, Türk aklının evreni bir bütün ve düzen (kozmos) olarak okuma biçimini temsil ettiğini söyledi.

  • Teknik ve Manevi Dil: Minai, lüster, renkli sır ve sıraltı teknikleriyle gelişen çini sanatının Konya (Kubad Abad), Bursa (Yeşil Cami), İznik ve Kütahya ekseninde zirveye ulaştığını kaydeden Araz; hatai, penç, rumi ve lale gibi motiflerle manevi bir dil inşa edildiğini vurguladı.

“SERİ ÜRETİM VE ORİJİNALLİK İKİLEMİYLE KARŞI KARŞIYAYIZ”

Usta-çırak ilişkisiyle nesilden nesile aktarılan bu köklü zanaatın günümüzde akademileşme süreçleri, sanatsal eğitimdeki kurumsal sorunlar ile seri üretim ve orijinallik ikilemleriyle karşı karşıya olduğuna dikkat çeken Araz, sözlerini şöyle tamamladı:

"Sonuç olarak Türk çini sanatı; sadece dekoratif bir kaplama unsuru değil, Türk medeniyet tasavvurunun, kozmolojisinin ve estetik aklının toprağa ve ateşe mühürlenmiş felsefi bir ifadesidir."

Katılımcıların yoğun ilgi gösterdiği konferans, dinleyicilerden gelen soruların yanıtlanmasının ardından Eskişehir Türk Ocağı Başkanı Prof. Dr. Nedim Ünal’ın Uzm. Mehtap Araz’a şükran beratı takdim etmesiyle sona erdi.



Gönderen: haber



YORUM YAZ
Bu habere yorumlar

Kültür-Sanat

Çini Motiflerindeki Kozmik Düzen: “Türk Sanatındaki Simetri, Doğal Kristal Yapılarla Birebir Örtüşüyor”
Çini Motiflerindeki Kozmik Düzen: “Türk Sanatındaki Simetri, Doğal Kristal Yapılarla Birebir Örtüşüyor”
Ayasofya’nın Altında Tarih Yeniden Yazılıyor: 6 Yeni Mekân, 9 Tünel ve Roma Caddesi İzi!
Ayasofya’nın Altında Tarih Yeniden Yazılıyor: 6 Yeni Mekân, 9 Tünel ve Roma Caddesi İzi!
Rektör Prof. Dr. Yusuf Adıgüzel: “Geleceğin Büyük Yönetmenleri ve Sinemacıları Burada Yetişecek”
Rektör Prof. Dr. Yusuf Adıgüzel: “Geleceğin Büyük Yönetmenleri ve Sinemacıları Burada Yetişecek”
Uluslararası Türk Dünyası Müzik Festivali Yolda: Avrupa ve ABD’de Konserler Düzenlenecek
Uluslararası Türk Dünyası Müzik Festivali Yolda: Avrupa ve ABD’de Konserler Düzenlenecek
Netflix İş Birliğiyle Genç Yetenekler İçin Özel Atölyeler: 23. Uluslararası Film Festivali Başlıyor
Netflix İş Birliğiyle Genç Yetenekler İçin Özel Atölyeler: 23. Uluslararası Film Festivali Başlıyor
Dr. Yücel Karauz Eskişehir’de Anlattı: TDT’nin Kurumsal Gelişimi ve Küresel Güç Mimarisi
Dr. Yücel Karauz Eskişehir’de Anlattı: TDT’nin Kurumsal Gelişimi ve Küresel Güç Mimarisi
Uzman İmam Hatipler Eskişehir’de Sahne Aldı: Başarılı Uygulamalar Din Görevlilerine Aktarıldı
Uzman İmam Hatipler Eskişehir’de Sahne Aldı: Başarılı Uygulamalar Din Görevlilerine Aktarıldı
2026-2027 Sanat Sezonunda 391 Tiyatro Projesine Dev Destek: Başvuruların %98.5’ine Onay
2026-2027 Sanat Sezonunda 391 Tiyatro Projesine Dev Destek: Başvuruların %98.5’ine Onay
"Kırmızı Et Piyasasında Düzenleyici Otorite Şart": Eskişehir Osmangazi Üniversitesi’nden Önemli Tespitler
"Kırmızı Et Piyasasında Düzenleyici Otorite Şart": Eskişehir Osmangazi Üniversitesi’nden Önemli Tespitler
Türkiye-Çin İlişkilerinin 55. Yılında İpek Yolu Seramik Eserleri Eskişehir’de Sergileniyor
Türkiye-Çin İlişkilerinin 55. Yılında İpek Yolu Seramik Eserleri Eskişehir’de Sergileniyor
TÜRKPATENT Başkanı Durak Duyurdu: Türkiye 1912 Coğrafi İşaret Tesciliyle Dünya İkincisi!
TÜRKPATENT Başkanı Durak Duyurdu: Türkiye 1912 Coğrafi İşaret Tesciliyle Dünya İkincisi!
Diyanet Aylık, Aile, Geçerken, Çocuk ve Cim Dergilerinin Yeni Sayıları Raflarda
Diyanet Aylık, Aile, Geçerken, Çocuk ve Cim Dergilerinin Yeni Sayıları Raflarda
Eskişehir Diyanet Gençlik ve Aile Merkezi’nde "Baba Okulu" Heyecanı
Eskişehir Diyanet Gençlik ve Aile Merkezi’nde "Baba Okulu" Heyecanı
Eskişehirli Genç Müzisyenler Çin-Türkiye Müzik Yarışmasına Damga Vurdu
Eskişehirli Genç Müzisyenler Çin-Türkiye Müzik Yarışmasına Damga Vurdu
Cumhuriyet Değerleri Sanatın Diliyle Anlatıldı: Gençlerden Görkemli Tiyatro Performansı
Cumhuriyet Değerleri Sanatın Diliyle Anlatıldı: Gençlerden Görkemli Tiyatro Performansı
Cumhuriyet’in 103. Yılına Özel SOLOTÜRK Şovu
Cumhuriyet’in 103. Yılına Özel SOLOTÜRK Şovu
Anadoludakiler Programı’nda Eskişehir’in Simgesi Lületaşı Seçildi!
Anadoludakiler Programı’nda Eskişehir’in Simgesi Lületaşı Seçildi!
TDT 13. Zirvesi’nde Görkemli Açılış: "Türk Yüzyılı: Dilde, Fikirde, İşte Birlik"
TDT 13. Zirvesi’nde Görkemli Açılış: "Türk Yüzyılı: Dilde, Fikirde, İşte Birlik"
TÜGVA Eskişehir’de Vali Mesaisi: Gençlik Faaliyetleri Ve Projeler Ele Alındı
TÜGVA Eskişehir’de Vali Mesaisi: Gençlik Faaliyetleri Ve Projeler Ele Alındı
AÜSO’dan 29 Ekim Coşkusu: Şef Murat Göktaş Yönetiminde Mozart Ve Haydn Rüzgârı
AÜSO’dan 29 Ekim Coşkusu: Şef Murat Göktaş Yönetiminde Mozart Ve Haydn Rüzgârı
Rektör Adıgüzel: "Cumhuriyet’e Yakışan Böylesine Anlamlı Bir Sanat Sergisiydi"
Rektör Adıgüzel: "Cumhuriyet’e Yakışan Böylesine Anlamlı Bir Sanat Sergisiydi"
Bakan Ersoy Duyurdu: "Farklı Coğrafyaların Sesleri Cumhuriyet Coşkusunda Birleşti"
Bakan Ersoy Duyurdu: "Farklı Coğrafyaların Sesleri Cumhuriyet Coşkusunda Birleşti"
Eskişehirlilerden Yoğun İlgi: Mukaddes Emanetler Sergisi 29 Ekim Saat 21.00’e Kadar Açık
Eskişehirlilerden Yoğun İlgi: Mukaddes Emanetler Sergisi 29 Ekim Saat 21.00’e Kadar Açık
İspanyol Düodan Unutulmaz Gece: Anadolu Üniversitesi’nde "Love for Four Hands" Büyüledi
İspanyol Düodan Unutulmaz Gece: Anadolu Üniversitesi’nde "Love for Four Hands" Büyüledi
Millî Kütüphane Hazineleri’nden Ziya Gökalp Sergisi
Millî Kütüphane Hazineleri’nden Ziya Gökalp Sergisi
Kayseri’deki Dev Finalde Odunpazarı Gökmeydan Kız Kur’an Kursu Başarısı
Kayseri’deki Dev Finalde Odunpazarı Gökmeydan Kız Kur’an Kursu Başarısı
Anadolu Üniversitesi’nde Klasik Müzik Şöleni: Schubert’ten Liszt’e Unutulmaz Gece
Anadolu Üniversitesi’nde Klasik Müzik Şöleni: Schubert’ten Liszt’e Unutulmaz Gece
ESOGÜ Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ersin Karademir: "Riskleri Önceden Gören Toplum Direnç İnşa Eder"
ESOGÜ Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ersin Karademir: "Riskleri Önceden Gören Toplum Direnç İnşa Eder"
Antik Kentte Müzik Kültürüne Doğrudan Kanıt: Arkaik Dönem’e Ait Flüt Heyecan Yarattı
Antik Kentte Müzik Kültürüne Doğrudan Kanıt: Arkaik Dönem’e Ait Flüt Heyecan Yarattı
İki Piyano, Tek Beden: Emre Dündar ve Mehmet Ali Uzunselvi’den Nefes Kesen Performans
İki Piyano, Tek Beden: Emre Dündar ve Mehmet Ali Uzunselvi’den Nefes Kesen Performans
Türkiye’nin İlk Uçan Müzesinde Cumhuriyet Bayramı Coşkusu: Dev Hilal Oluşturulacak!
Türkiye’nin İlk Uçan Müzesinde Cumhuriyet Bayramı Coşkusu: Dev Hilal Oluşturulacak!
Yunus Emre Salonunda Büyüleyici Gece: Ercüment Orkut’tan Caz Ve Beste Ziyafeti!
Yunus Emre Salonunda Büyüleyici Gece: Ercüment Orkut’tan Caz Ve Beste Ziyafeti!
Eskişehir Türk Ocağı’nda Yeni Dönem: Şube Başkanı Prof. Dr. Nedim Ünal Yeni Yönetimi Kabul Etti
Eskişehir Türk Ocağı’nda Yeni Dönem: Şube Başkanı Prof. Dr. Nedim Ünal Yeni Yönetimi Kabul Etti
Dünyanın En Büyük İkinci El Yazması Kur’an-ı Kerim’i de Sergide!
Dünyanın En Büyük İkinci El Yazması Kur’an-ı Kerim’i de Sergide!
MÜSİAD Önclüğünde Anlamlı Organizasyon: Kutsal Emanetler Eskişehirlilerle Buluştu
MÜSİAD Önclüğünde Anlamlı Organizasyon: Kutsal Emanetler Eskişehirlilerle Buluştu
Toplumun Manevi İnşasında Din Görevlilerinin Rolü Vurgulandı
Toplumun Manevi İnşasında Din Görevlilerinin Rolü Vurgulandı
Anadolu Üniversitesi’nden Dev Sanat Organizasyonu: 18 Sanatçı, 12 Etkinlik Ve Chopin Gecesi!
Anadolu Üniversitesi’nden Dev Sanat Organizasyonu: 18 Sanatçı, 12 Etkinlik Ve Chopin Gecesi!
Kâbe Örtüleri Ve Mukaddes Emanetler Eskişehir’e Geliyor! Tarih Ve Yer Belli Oldu
Kâbe Örtüleri Ve Mukaddes Emanetler Eskişehir’e Geliyor! Tarih Ve Yer Belli Oldu
Memmingen DİTİB Camii’nde Unutulmaz Sabah Namazı Buluşması: Kur’an Ziyafeti Ve Anlamlı Vaaz
Memmingen DİTİB Camii’nde Unutulmaz Sabah Namazı Buluşması: Kur’an Ziyafeti Ve Anlamlı Vaaz
Geleceğin Mühendisleri Mersin’e Gidiyor: Eskişehir Grubu İçin Tarih Belli Oldu!
Geleceğin Mühendisleri Mersin’e Gidiyor: Eskişehir Grubu İçin Tarih Belli Oldu!
Eskişehir’de Tiyatro, Konser Ve Opera Bilet Fiyatları Artırıldı: İşte Yeni Tarife
Eskişehir’de Tiyatro, Konser Ve Opera Bilet Fiyatları Artırıldı: İşte Yeni Tarife
Prizren’den Viyana Kapılarına: "Tuna Sadece Bir Nehir Değil, Tarihin Canlı Hafızasıdır"
Prizren’den Viyana Kapılarına: "Tuna Sadece Bir Nehir Değil, Tarihin Canlı Hafızasıdır"

Bunlar da ilginizi çekebilir