Ergen Beyni ve Şiddet: Güçlü Bir Motor, Henüz Takılmamış Frenler
Ergen Beyni ve Şiddet: Güçlü Bir Motor, Henüz Takılmamış Frenler
Ergenlik dönemi, biyolojik değişimlerin en sancılı olduğu ve duygu kontrolünün en zayıf kaldığı evrelerden biri olarak dikkat çekiyor. Çocuk Gelişimi Uzmanı Dr. Demet Gülaldı, ergen beynini oldukça çarpıcı bir benzetmeyle açıklıyor: "Frenleri takılmamış güçlü bir motora sahip bir araba." Planlama, mantık ve dürtü kontrolünden sorumlu olan prefrontal korteksin gelişimini ancak 20'li yaşların ortasında tamamladığını belirten Gülaldı, bu durumun gençleri şiddete ve riskli davranışlara açık hale getirdiğini vurguluyor.
Siber Zorbalık Sokaktaki Şiddetin Yakıtı Oluyor
Dr. Gülaldı'ya göre, dijital dünyada başlayan gerginlikler artık ekran başında kalmıyor. Sosyal medyadaki sert dil ve "ötekileştirme", gerçek hayattaki fiziksel çatışmaların zeminini hazırlıyor:
-
Çevrim İçi Başlangıç: Sosyal medya üzerinden yapılan aşağılamalar ve dışlamalar.
-
Gerçek Hayata Geçiş: Okul ortamında fiziksel kavgalar ve gruplaşmalar.
-
Küresel Örnekler: Londra'daki "Red-Blue School Wars" (Kırmızı-Mavi Okul Savaşları) örneğinde olduğu gibi, sosyal medya üzerinden organize olan gençlerin kesici aletlerle birbirlerine karşı kışkırtılması.
PISA Verileri: Türkiye'deki Öğrenciler Daha Yalnız
Türkiye'deki öğrencilerin aidiyet duygusu üzerine de dikkat çeken Dr. Gülaldı, PISA 2022 verilerine atıfta bulundu. Türkiye'de öğrencilerin okulda kendilerini yalnız ve dışlanmış hissetme oranları (%12,3), OECD ortalamasının (%7) neredeyse iki katı. Bu yabancılaşma hissi, gençlerin kendilerini kanıtlamak için yanlış gruplara ve şiddet eğilimli davranışlara yönelmesine neden oluyor.
Okul Şiddetini Tetikleyen Temel Faktörler
| Faktör | Etkisi | Çözüm Önerisi |
| Biyolojik Yapı | Dürtü kontrolünün zayıf olması | Sosyal-duygusal beceri eğitimleri |
| Aile Ortamı | Şiddete tanıklık etme veya uğrama | Açık iletişim ve sağlıklı sınırlar |
| Okul İklimi | Aidiyet duygusunun eksikliği | Rehberlik servislerinin güçlendirilmesi |
| Sosyal Medya | Siber zorbalığın fizikselleşmesi | Dijital okuryazarlık ve denetim |
"İnsanı Yaşat ki Okul Yaşasın"
Dr. Gülaldı, çözümün sadece disiplin cezaları olmadığını, bütüncül bir yaklaşıma ihtiyaç duyulduğunu belirtiyor. Bir öğrencinin kendini değerli ve "görülmüş" hissettiği bir okul ikliminde şiddetin azaldığını ifade eden uzman, rehberlik hizmetlerinin yetersizliğine ve psikolojik danışman sayısının artırılması gerektiğine dikkat çekiyor.
Gönderen: haber
Sağlık
