Pankreas kanseri, tüm kanser türleri arasında en sinsi seyredenlerden biri olup, genellikle ileri evrede teşhis edilmesi nedeniyle hayati risk taşır. Dünya genelinde yılda 500 binden fazla, Türkiye’de ise 4-5 bin yeni vaka görülmektedir.

Ancak Acıbadem Üniversitesi Tıp Fakültesi Genel Cerrahi Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Mert Erkan, uygulanan yeni tedavi yöntemleri sayesinde pankreas kanserinin sağ kalım oranlarının belirgin biçimde arttığını belirtiyor.

Çığır Açan Tedavi Gelişmeleri

Prof. Dr. Mert Erkan, pankreas kanseri tedavisinde çığır açan üç ana gelişmeyi vurguluyor:

1. Neoadjuvan Tedavi (Ameliyat Öncesi İlaç ve Işın Tedavisi):

   • Eskiden cerrahiye uygun olmayan birçok hasta, artık ameliyat edilebilir hale gelmektedir.

   • Cerrahi öncesi uygulanan kemoterapi ve radyoterapi kombinasyonları sayesinde tümörler küçültülerek cerrahi şansı doğuyor.

   • Bu multidisipliner yaklaşım sonucunda 5 yıllık sağ kalım oranı %15'lerden %50'nin üzerine çıkmış durumdadır.

2. Robotik ve Laparoskopik Cerrahi:

   • Yüksek teknolojiyle uygulanan bu minimal invaziv cerrahiler, hem iyileşme süresini kısaltıyor hem de hastanın yaşam kalitesini artırıyor.

3. Whipple Prosedüründeki Teknik Yenilikler:

   • Pankreasın baş bölgesinde görülen kanserlerde en etkili cerrahi yöntem olan Whipple prosedürü, deneyimli merkezlerde başarıyla uygulanabilmektedir.

Hastalık Belirtileri ve Risk Grupları

Pankreas, vücudun en derin bölgelerinden birinde yer aldığı için tümörler uzun süre belirti vermez. Prof. Dr. Erkan, genellikle hastalığın ileri evrelerinde ortaya çıkan belirtileri şöyle sıralıyor:

• Sırt ve karın ağrısı

• Kilo kaybı

• Sarılık

• Sindirim sorunları

• Ani gelişen diyabet

Pankreas kanseri en sık 60-65 yaş aralığında görülürken, ailesinde genç yaşta pankreas kanseri öyküsü olan bireylerin özel tarama programlarına dahil edilmesi hayati önem taşımaktadır.

Tanı ve Tedavi Yöntemleri

• Tanı: Şüpheli durumlarda ultrasonun yetersiz kalabildiği, bu nedenle bilgisayarlı tomografi veya MR gibi ileri görüntüleme yöntemlerinin mutlaka kullanılması gerektiği belirtiliyor. Tümör belirteçleri olan CA 19-9 ve CEA değerlerinin yüksekliği de takip edilmelidir.

• Whipple Prosedürü: Pankreasın baş kısmı, onikiparmak bağırsağı ve safra yolu birlikte çıkarılır. Hastalar büyük bir kısmı 7-10 gün içinde taburcu edilip normal beslenmeye dönebilmektedir.

• Pankreasın Tamamen Alınması: Nadiren pankreasın tamamının alınması gerekebilir. Bu durumda dahi hastalar, yaşam boyu insülin tedavisi ve sindirim enzimleri takviyesi alarak hayatlarını sürdürebilirler.

Prof. Dr. Erkan, "Artık pankreas kanseri tanısı bir son değil" diyerek, multidisipliner yaklaşımla, doğru merkezde ve zamanında müdahale edilen hastalarda yaşam süresinin anlamlı şekilde uzadığının altını çiziyor.