Yeni Petrol Keşifleri, Nükleer Santraller ve Uluslararası İş Birlikleri

 Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, Anadolu Ajansı Editör Masası’na konuk olarak enerjiden madenlere, denizlerdeki arama faaliyetlerinden nükleer enerjiye ve uluslararası enerji diplomasisinden fatura desteklerine kadar geniş bir yelpazede gazetecilerin sorularını yanıtladı.

4 Milyar Dolarlık Yeni Petrol Rezervi ve Kaya Gazı Potansiyeli

Bakan Bayraktar, önemli açıklamalarda bulunarak 2025 yılında 4 milyar dolar değerinde, 57 milyon varillik petrol rezervi tespit ettiklerini söyledi. Özellikle Diyarbakır, Gabar ve Batman bölgelerindeki çalışmaların bu keşiflerde etkili olduğunu belirtti.

Kamuoyunda "kaya gazı" olarak bilinen kaya çatlatma ile petrol ve doğal gaz çıkarma yöntemini ilk kez Diyarbakır’da uygulayacaklarını ifade eden Bakan Bayraktar, Diyarbakır’ın genelinde 4-6 milyar varillik bir "kaya gazı" veya "kaya petrolü" potansiyeli olduğunu düşündüklerini aktardı. Bu kapsamda Diyarbakır’daki dört sahada 24 dikey ve yatay sondaj yapılacağını kaydetti.

Enerji Filosuna İki Yeni Gemi ve Karadeniz'de Üretim Artışı

Enerji filosuna dahil olan iki yeni gemiden bahseden Bakan Bayraktar, bu gemilerden birinin Karadeniz’de, diğerinin ise Akdeniz’de görev yapacağını açıkladı. Bu sayede Karadeniz’de çalışan gemi sayısının beşe çıkacağını belirtti. Akdeniz’de halen kazılması düşünülen lokasyonlar olduğunu ve Libya ile yapılan anlaşmalar kapsamında bazı deniz sahalarındaki verilere baktıklarını, buralarda sondaj ihtiyacı olabileceğini ifade etti. Somali’ye de sondaj için gidilebileceğinin sinyalini veren Bayraktar, iki yeni gemiyle beraber Türkiye’nin bu alanda dünyada dördüncü sıraya yükseldiğini ve çok güçlü bir filoya sahip olduğunu vurguladı.

İkinci yüzer üretim platformunun ise üretimi 40 milyon metreküpe çıkaracağını ve Sakarya Gaz Sahası’nın üçüncü fazını tamamlamış olacaklarını kaydetti. Bu platformun 2027 yılı Aralık ayında Uzakdoğu’dan Türkiye’ye doğru hareket edeceğini bildirdi.

Suriye'ye Doğal Gaz Akışı ve Elektrik Üretimine Katkı

Bakan Bayraktar, Azerbaycan ile yapılan bir swap anlaşması neticesinde Azerbaycan’dan gelecek gazın Kilis üzerinden Suriye’ye, Halep’e ihraç edileceğini açıkladı. Bu projenin finansman boyutunda Katar’ın da yer alacağını belirten Bayraktar, Kilis’te 2 Ağustos’ta bir tören gerçekleştirileceğini ve Suriye’ye doğal gaz verilmeye başlanacağını duyurdu. Bu doğal gazın Suriye’nin elektrik üretiminde kullanılacağını ve oraya vermeyi planladıkları 6 milyon metreküplük gazla bin 200 megavatlık elektrik üretiminin hayata geçirileceğini, mevcut santrallerin yakıtla buluşturulacağını ifade etti. Bu sayede Suriye’de günde 3-4 saat olan elektrik verilme süresinin 10 saate çıkmasının beklendiğini belirtti.

Akkuyu Nükleer Santrali ve Yeni Nükleer Projeler

Akkuyu projesini cumhuriyet tarihinin en büyük dış yatırımı olarak nitelendiren Bakan Bayraktar, yaklaşık 25-30 milyar doları bulan çok büyük bir yatırım olduğunu söyledi. Dört reaktörle Türkiye’nin elektrik ihtiyacının yüzde 10’unun buradan karşılanacağını kaydetti. Nükleer santralin ilk reaktörünün yüzde 95 tamamlanmış durumda olduğunu belirten Bakan, bu yıl içerisinde ilk reaktörü tamamlayabilme hedeflerinin olduğunu ancak sürecin 2026’yı bulacağını tahmin ettiğini ifade etti.

Yeni nükleer santraller konusunda ise Sinop ve Trakya’da dörder reaktörle toplam 8 reaktörlük bir planlamaları olduğunu dile getiren Bayraktar, Çin, Kanada ve Kore ile görüşmelerin devam ettiğini belirtti. Rusya’nın özellikle Sinop’taki projeye ilgisi olduğunu, çünkü Akkuyu’daki tecrübelerini bildiklerini aktardı. Yeni modellerde farklılığa gidilebileceğini, Akkuyu’daki model gibi bir modelin uygulanmayabileceğini ve kamu şirketi olan EÜAŞ’ın daha ağırlıklı konumlandırılabileceğini söyledi. Küçük modüler reaktörlerin de önemli alanlardan biri olduğunu ve yeni yasama döneminde Meclis’e küçük modüler reaktörlerle ilgili bir kanun teklifi sunmayı hedeflediklerini açıkladı.

Yenilenebilir Enerji ve Reform Paketleri

Beklenenin ötesinde bir elektrik tüketim talebiyle karşı karşıya olduklarını belirten Bayraktar, yenilenebilir enerjinin büyümesi gereken bir alan olduğunu vurguladı. Geçtiğimiz yıl 7 bin megavat kurulu güç yaptıklarını, bu yıl ise güneş ve rüzgarda 10 bin megavatı bulacaklarını ve rekor kıracaklarını ifade etti.

Enerji ve madenler alanında düzenlemeler yapan reform paketine de değinen Bakan, izin süreçlerini kısalttıklarını ve madenlerdeki izin sürelerinin de uzun yıllar alabildiğini, bu süreçleri kısaltmayı hedeflediklerini kaydetti. 20 sene önce verilmiş veya her yıl verilen rehabilitasyon bedellerinde nemalandırma olmadığını belirterek, bunu nemalandıracaklarını ve rehabilitasyona hemen başlanması gerektiğini söyleyeceklerini ekledi. Ayrıca devlet hakkı konusunda Cumhurbaşkanı’na yüzde 25 arttırma yetkisi verildiğini ve yüzde 31’lere kadar gelebilecek şekilde bakır, krom, alüminyum, nikel gibi madenlerde devlet hakkının artırılacağını dile getirdi.

Yerli kömürün Türkiye'nin olmazsa olmaz unsurlarından biri olduğunu vurgulayan Bakan, Türkiye'nin elektriğinin yüzde 3,5’ini üreten üç santralde ve kömür madenlerinde 55 bin insanın çalıştığını, bu yasayla çalışan işçilerin işlerini korumuş olduklarını ifade etti.

Irak Petrol Boru Hattı ve Enerji Destekleri

Irak-Türkiye petrol boru hattının maalesef hiç tam kapasite kullanılamadığını belirten Bakan Bayraktar, hattın günlük 1,5 milyon varil petrol sevkiyatına izin verdiğini söyledi. Irak'a, günlük 4 milyon varil petrol ihracatının tamamının Basra üzerinden gittiğini hatırlatarak, yüzde 40'lık bir farklı rota sunabileceklerini ilettiklerini belirtti. Mevcut anlaşmanın ticari ve hukuki olarak fayda sağlamadığını düşündükleri için uzatmayacaklarını ve Iraklı muhatabına yeni anlaşma taslağını mektupla gönderdiğini açıkladı.

Enerji desteklerine de değinen Bakan, bu yılki desteklerin şu ana kadar yaklaşık 293 milyar lirayı bulduğunu, hem doğal gazda hem elektrikte destekler olduğunu kaydetti. Abonelerin yüzde 3’ünü (1,2 milyon abone) elektrikte destek grubundan çıkardıklarını ve bunu doğal gazda da yapmayı hedeflediklerini belirten Bakan Tunç, özellikle en düşük maaş alan emeklileri, dar gelirlileri ve sabit gelirlileri desteklemeye devam edeceklerini sözlerine ekledi.